Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μια ήττα με παρακαταθήκη


                                                

09/11/2008

                                                                                                                                      Από είκοσι χιλιάδες μέλη, κατέληξε να μιλά για είκοσι χιλιάδες πελάτες και διαρκείας

Η παραίτηση του Ντέμη Νικολαΐδη από την προεδρία της ΠΑΕ ΑΕΚ αντιμετωπίσθηκε από την πλειοψηφία του αθλητικού τύπου σαν ένα οικογενειακό πρόβλημα της συγκεκριμένης ομάδας. Γι’ αυτό και οι περισσότεροι σχολιαστές αναλώθηκαν σε εκτιμήσεις για τις «εσωτερικές» πτυχές της παραίτησης, την αγωνιστική κατάσταση της ομάδας, τις κακές σχέσεις του Νικολαΐδη με τους οργανωμένους οπαδούς, το πρόβλημα του γηπέδου (Ν. Φιλαδέλφεια ή ΟΔΔΥ), τις σχέσεις των μετόχων της ΠΑΕ και άλλα.
Υπήρξαν και λίγοι αθλητικοί δημοσιογράφοι, αυτοί που συνήθως θέλουν να βλέπουν πέρα από το δάκτυλό τους, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο κατέληξαν στην εκτίμηση ότι η παραίτηση Νικολαϊδη είναι απώλεια για το ελληνικό ποδόσφαιρο. Μάλλον έχουν δίκιο.

Εμείς θεωρούμε ότι η αποχώρηση του πρώην πια προέδρου της ΠΑΕ ΑΕΚ δεν αποτελεί μόνο προσωπική του αποτυχία, αλλά ήττα συνολικά του πνεύματος που εξέπεμψε για το ποδόσφαιρο, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, ολόκληρη η ομάδα Νικολαΐδη. Επιβεβαιώνονται παλιότερες εκτιμήσεις μας για το σημερινό ποδοσφαιρικό επαγγελματικό μοντέλο, την ελάχιστη ανεκτικότητά του σε αλλαγές έστω και διαχειριστικού χαρακτήρα, την κατεστημένη αντίδραση και τις προσπάθειες διατήρησης των αξιών που πρεσβεύει σήμερα. Το σύστημα του ελληνικού επαγγελματικού ποδοσφαίρου δεν απέβαλε προσωπικά τον Νικολαΐδη, αλλά επιδιώκει να ενταφιάσει κάθε προσπάθεια αλλαγών, ακόμα κι αυτών που σε όλο τον κόσμο θεωρούνται λογικές.

Η παρουσία του Ντέμη Νικολαϊδη στα διοικητικά της ΠΑΕ ΑΕΚ από τη θέση του οδηγού, δεν σηματοδότησε μόνο μια προσπάθεια εξυγίανσης της ΠΑΕ ΑΕΚ, αλλά επαγγέλθηκε τρία χαρακτηριστικά που στην υπόλοιπη ποδοσφαιρική Ευρώπη είτε θεωρούνται αυτονόητα, είτε εξασφαλίζονται μέσα από συγκεκριμένες θεσμικές δικλίδες: σχετικά με τις ομαλές συνθήκες παρακολούθησης ενός αθλητικού γεγονότος και τη βία, ένα βιώσιμο επενδυτικό σχέδιο που συνδυάζεται με δημιουργία υποδομών και ακαδημιών, καθώς επίσης και μια πιο άμεση σχέση με τους φιλάθλους με οικονομικούς απολογισμούς κ.λπ. Ουδεμία επανάσταση, παρά μόνο το αυτονόητο.

Ταυτόχρονα όμως η δραστηριοποίηση χιλιάδων φίλων της ΑΕΚ, σε μια εποχή που όλοι οι μεγαλοπαράγοντες την είχαν εγκαταλείψει, έφερε στο προσκήνιο το θέμα της αμφισβήτησης του καθιερωμένου μοντέλου ιδιοκτησίας των ελληνικών ομάδων, «μεγάλος οικονομικός κολοσσός – σωτήρας, ή πατριάρχης, ικανός να διαθέσει ποσά για μεταγραφές έτοιμων ποδοσφαιριστών και να σαρώσει με τον τσαμπουκά στην πιάτσα, απαραιτήτως ιδιοκτήτης κατασκευαστικών εταιρειών, μέσων ενημέρωσης, με προσβάσεις και δυνατότητα επιρροής στην πολιτεία».

Η ανάγκη της ομάδας Νικολαΐδη για στήριξη από τους απλούς φιλάθλους της ομάδας, λόγω έλλειψης κεφαλαίων, άναψε ένα μικρό φως στο βάθος του τούνελ και οδήγησε στην αναζήτηση ενός άλλου μοντέλου ιδιοκτησίας, διοίκησης και συμμετοχής, με καταστατικό και χιλιάδες ενεργά μέλη, με δικαίωμα ψήφου. Ένα μοντέλο που εφαρμόζεται στην υπόλοιπη Ευρώπη με κύριο παράδειγμα αυτό της Μπαρτσελόνα.

Γράφαμε στο Αριστερό Εξτρέμ τον Φεβρουάριο του 2007: «Εάν η δρομολογημένη οικονομική και διοικητική εξυγίανση της ΠΑΕ ΑΕΚ δεν διακοπεί, το ελληνικό πείραμα Μπαρτσελόνα ίσως ανοίξει άλλους δρόμους συνολικά για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Η μετατροπή της ΑΕΚ σε εταιρεία λαϊκής βάσης με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά θα αποκαταστήσει μέρος της θεσμικής σχέσης του φιλάθλου με την ομάδα, που διακόπηκε από το 1979, έπειτα από τη δημιουργία των ποδοσφαιρικών ανώνυμων εταιρειών και τη λαίλαπα της εμπορευματοποίησης που προέκυψε. Δεν θα ανατρέψει τη σύγχρονη καπιταλιστική βιομηχανία του θεάματος, αλλά θα δημιουργήσει ρήγμα στη σημερινή ‘θεολογία’ του ελληνικού ποδοσφαίρου».

Θεωρούμε ότι το όλο εγχείρημα κατέρρευσε ακριβώς γιατί δεν υπήρξαν οι κατάλληλες αντιστάσεις από τα κάτω, όταν στην πορεία ο Ντέμης Νικολαΐδης απονεύρωσε την αρχική του διοικητική ομάδα, έχασε την επαφή του με τον κόσμο που τον στήριζε και φάνηκε να παρεκκλίνει από το σχέδιο που πρέσβευε. Έχασε την επαφή του με τους ανθρώπους που οικογενειακώς συνέρρεαν κάθε Κυριακή στο γήπεδο, καταβάλλοντας, και μάλιστα εν λευκώ, ένα σημαντικό ποσό κάθε χρόνο από τον Ιούλιο, πριν καν δουν τις μεταγραφικές κινήσεις της διοίκησης.

Έχασε την εμπιστοσύνη εκείνων των φιλάθλων που κατά τεκμήριο δεν θέλγονται από τη μεταγραφολογία του οπαδικού τύπου, αλλά επιζητώντας ένα άλλο ποδόσφαιρο, τους παρακίνησε το ενδιαφέρον ένα αρχικό κλίμα γιορτής, οι υποσχέσεις για μοίρασμα μετοχών, «για την ομάδα στον κόσμο της», για άλλου είδους συμμετοχή. Δυστυχώς, διαψεύσθηκαν παταγωδώς.

Μετά τα πρώτα δυο – τρία χρόνια ευφορίας, το σύνθημα για «χιλιάδες μέλη» μετατράπηκε σε «είκοσι χιλιάδες κατόχους διαρκείας». Η λαϊκή συμμετοχή μετατράπηκε σε πρόταση για λέσχη εκλεκτών φιλάθλων έναντι 10 χιλιάδων ευρώ. Η οραματική σχέση φιλάθλου – ομάδας επανήλθε στην καθιερωμένη σχέση πελάτη – ομάδας. Τα τραγούδια μετατράπηκαν σε life-style εκδηλώσεις και το σκηνικό της εμπορευματοποίησης ξαναστήθηκε καλά.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Νικολαΐδης κατείχε μόνο το 9% του μετοχικού κεφαλαίου, δεν όριζε καταστάσεις, δεν τον άφησαν οι υπόλοιποι μεγαλομέτοχοι και άλλα πολλά. Μπορώ να το αμφισβητήσω ευθέως, αναφέροντας μάλιστα την αδιέξοδη στάση που κράτησε ο ίδιος προσωπικά, σε σχέση με τις υποχρεώσεις της ΠΑΕ απέναντι στο ερασιτεχνικό σωματείο της ΑΕΚ. Ο Νικολαϊδης είχε το λαϊκό έρεισμα, το οποίο απαξίωσε, μαζί με τις όποιες ελπίδες.

Δεν θέλουμε να ευλογήσουμε τα γένια μας. Αλλά πάλι από αυτή την στήλη πριν από δυο χρόνια γράφαμε: «Όσο για τον πρόεδρο της ΑΕΚ δεν νομίζουμε ότι μπορεί να ανησυχήσει από τα κελεύσματα για κίνηση ‘πίσω ολοταχώς’. Περισσότερο μπορεί να κινδυνεύσει το όραμά του, αν ακολουθήσει ο ίδιος μια πορεία α λα Εβίτα Περόν, όταν κι εφόσον η ομάδα του δεν θα έχει πια το παραμικρό χρέος». Αυτό κι έγινε.

Το πέρασμα του Ντέμη Νικολαΐδη από τα διοικητικά του ελληνικού ποδοσφαίρου αφήνει σημαντική και χρήσιμη παρακαταθήκη. Τη σκυτάλη έχει πάρει ο Θοδωρής Ζαγοράκης στον ΠΑΟΚ, που κατά τα φαινόμενα βαδίζει επάνω στο ίδιο σχέδιο, κατά σύμπτωση με τον ίδιο προπονητή, προσπαθώντας να αποφύγει τα λάθη που έκανε ο πρώην συμπαίκτης του στην ΑΕΚ.

Όμως και το δικό του αποτέλεσμα θα κριθεί από τη στάση του στα ίδια συγκρουσιακά επίδικα, ακριβώς στα ίδια κομβικά σημεία στα οποία απέτυχε ο Νικολαΐδης: λιγότερη έπαρση, ζωντανό όραμα για μια ουσιαστικά λαϊκή ομάδα, αξιοποίηση μεν επενδυτών αλλά προστατεύοντας τους φιλάθλους από τον ενταφιασμό τους σε ένα πελατολόγιο, ρύθμιση των σχέσεων με συμφέροντα και παγιωμένες αντιλήψεις οργανωμένων οπαδών.

Όσο δύσκολο κι αν φαίνεται στις συνθήκες της αχαλίνωτης εμπορευματοποίησης, των όρων ανταγωνισμού στην βιομηχανία του θεάματος και της ζοφερής ελληνικής πραγματικότητας, μακάρι να κάνει και το μοντέλο ΠΑΟΚ το δικό του βήμα. Το πείραμα συνεχίζεται με αμείωτο ενδιαφέρον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: